بنام خدا
مفهوم توبه در فرهنگ اسلام

توبه به معنی بازگشت است که در اذهان عمومی اشاره به ترک گناه و حرکت به سوی خدا مطرح است. ولیکن مفهوم این واژه با تحقیق در متون دینی و منابع روایی  بسیار وسیع در سطحی عالی و فراگیر بوده به طوری که معصومین نیز در مناجات خویش آنرا طلب می نمایند.
در روایات متعدد مشاهده می شود که معصومین (ع) استغفار با مفهوم توبه را در نماز یا به عنوان ذکر حتی حالت ایجاد توجه در اوقات شبانه روز ، فراوان در برنامه ی عبادی و تربیتی خود گنجانده اند.
در حالی که می دانیم لحاظ نمودن عصمت بمنی مبرا بودن از گناه و حتی اشتباه بوده است ، پس این همه حالت توبه و استغفار چه هدفی را دنبال می کند؟
در ریاضیات می خوانیم که نقطه نه طول دارد نه عرض و از یک نقطه بی نهایت خط عبور می کند که هر خط بیانگر امتداد یک مسیر بوده ، می تواند تا بی نهایت ادامه داشته باشد.
ملاحظه بفرمائید که هر لحظه از عمر به منزله ی نقطه ای است که ذهن ما در آن لحظه محل عبور افکار زیادی مانند خطوط مختلف بوده و انتخاب هر کدام از آنها ما را در مسیری به سمت بی نهایت قرار می دهد.
در بین این همه مسیر ترسیم شده در ذهن ما ، فقط یکی به سمت خدا خواهد بود که همان صراط مستقیم نام دارد. بنابراین در هر لحظه ، انسان در حال انتخاب مسیر تعالی ، از بین سایر راه ها است در واقع ، در حال  بازگشت از این همه راه و توجه بسوی خداست که توبه گفته می شود.
پس انسان طالب کمال در هر لحظه بر سر چند راهی قرار گرفته که بایستی مسیر به سوی خدا را انتخاب نماید در غیر این صورت گمراه خواهد شد پس در هر لحظه نیازمند به استغفار جهت جلب حمایت خدا برای کسب توفیق هدایت به صراط مستقیم خواهیم بود ، و روایت معروف رسول خدا (ص) ، معرف همین معناست که می فرمایند خدایا مرا به اندازه یک چشم بر هم زدن به خودم وامگذار.

 موفق باشید.  پورهادی